Η πρώτη επίσκεψη στον ογκολόγο διαρκεί συνήθως περισσότερο από ένα συνηθισμένο ιατρικό ραντεβού, και το μεγαλύτερο μέρος της αφιερώνεται στο ιστορικό και στις εξετάσεις σας. Όσο πιο πλήρης είναι ο φάκελος που θα φέρετε, τόσο πιο συγκεκριμένη θα είναι η συζήτηση. Αν λείπει κάτι βασικό, όπως η ιστολογική έκθεση ή οι εικόνες μιας τομογραφίας, η απόφαση για τη θεραπεία συχνά μετατίθεται για το επόμενο ραντεβού.
Τα έγγραφα που χρειάζεται να έχετε μαζί σας
Συγκεντρώστε τα σε έναν φάκελο, με χρονολογική σειρά. Αν δεν είστε βέβαιοι ότι κάτι χρειάζεται, φέρτε το.
- Ιστολογική έκθεση. Το πόρισμα της βιοψίας ή του χειρουργικού παρασκευάσματος, μαζί με τυχόν ανοσοϊστοχημικό ή μοριακό έλεγχο. Είναι το σημαντικότερο έγγραφο. Ρωτήστε στο εργαστήριο πώς μπορείτε να παραλάβετε τα πλακίδια και τους κύβους παραφίνης, γιατί μπορεί να ζητηθεί επανεξέταση ή πρόσθετος έλεγχος.
- Απεικονιστικές εξετάσεις. Αξονικές και μαγνητικές τομογραφίες, PET/CT, υπερηχογραφήματα, μαστογραφίες. Χρειάζονται και οι εικόνες, σε CD ή με ηλεκτρονικό σύνδεσμο, και οι γραπτές γνωματεύσεις. Φέρτε και τις παλαιότερες, για σύγκριση.
- Εξετάσεις αίματος. Οι πιο πρόσφατες, μαζί με τυχόν καρκινικούς δείκτες.
- Εξιτήρια και ενημερωτικά σημειώματα. Από νοσηλείες, χειρουργεία και προηγούμενες θεραπείες. Αν έχετε χειρουργηθεί, ζητήστε και το πρακτικό της επέμβασης.
- Λίστα φαρμάκων. Όλα όσα παίρνετε, με τις δόσεις τους: συνταγογραφούμενα φάρμακα, όσα αγοράζετε χωρίς συνταγή, βιταμίνες, βότανα και συμπληρώματα. Σημειώστε και τις αλλεργίες σας.
- Στοιχεία ασφάλισης. Ο ΑΜΚΑ και τα στοιχεία του ασφαλιστικού σας φορέα, που χρειάζονται για τα παραπεμπτικά και τις συνταγές.
Κρατήστε τα πρωτότυπα και δώστε φωτοαντίγραφα. Αν έχετε τις εξετάσεις σε ψηφιακή μορφή, βοηθά να υπάρχει ένα αρχείο ανά εξέταση, με την ημερομηνία στο όνομά του.
Γιατί βοηθά να έρθετε με συνοδό
Σε μια επίσκεψη με πολλές νέες πληροφορίες είναι φυσικό να συγκρατήσετε μόνο ένα μέρος. Ένας άνθρωπος που εμπιστεύεστε ακούει με περισσότερη ψυχραιμία, κρατά σημειώσεις και θυμάται να ρωτήσει όσα είχατε συμφωνήσει. Συνεννοηθείτε από πριν για τον ρόλο του: αν θα γράφει, αν θα κάνει ερωτήσεις, και αν υπάρχουν θέματα που προτιμάτε να συζητήσετε μόνοι με τον γιατρό.
Αν δεν μπορεί να έρθει κανείς, ρωτήστε αν μπορεί να συμμετέχει τηλεφωνικά ή αν επιτρέπεται να ηχογραφήσετε τη συζήτηση.
Τι θα σας ρωτήσει ο γιατρός
Ο ογκολόγος θα θελήσει να ακούσει την ιστορία από την αρχή: πότε και πώς ξεκίνησαν τα συμπτώματα, ποιες εξετάσεις έγιναν και με ποια σειρά. Θα ρωτήσει για άλλα προβλήματα υγείας, προηγούμενα χειρουργεία, φάρμακα και αλλεργίες, για το κάπνισμα και το αλκοόλ, για την εργασία και την καθημερινότητά σας. Θα ρωτήσει επίσης αν υπάρχουν καρκίνοι στην οικογένεια, σε ποιους συγγενείς και σε ποια ηλικία. Αξίζει να το έχετε ρωτήσει στο σπίτι πριν έρθετε.
Ακολουθεί κλινική εξέταση. Οι ερωτήσεις για το πόσο δραστήριοι είστε μέσα στη μέρα δεν είναι τυπικές, γιατί η γενική φυσική κατάσταση επηρεάζει το ποια θεραπεία μπορεί να δοθεί με ασφάλεια. Αν σχεδιάζετε να αποκτήσετε παιδιά, πείτε το από την πρώτη επίσκεψη, επειδή ορισμένες θεραπείες επηρεάζουν τη γονιμότητα.
Τι είναι το ογκολογικό συμβούλιο
Το ογκολογικό συμβούλιο είναι η τακτική συνάντηση των ειδικοτήτων που εμπλέκονται στην αντιμετώπιση του καρκίνου: παθολόγου ογκολόγου, χειρουργού, ακτινοθεραπευτή ογκολόγου, ακτινολόγου και παθολογοανατόμου, και κατά περίπτωση άλλων ειδικών. Εξετάζουν μαζί τις απεικονίσεις και την ιστολογική έκθεση κάθε ασθενούς και καταλήγουν σε κοινή πρόταση για τη θεραπεία και τη σειρά της.
Εσείς συνήθως δεν είστε παρόντες. Ο ογκολόγος σας παρουσιάζει το περιστατικό και σας μεταφέρει την πρόταση, την οποία συζητάτε μαζί πριν αποφασίσετε. Η διαδικασία αυτή είναι ιδιαίτερα χρήσιμη στους σπάνιους όγκους και όπου η θεραπεία συνδυάζει χειρουργείο, φάρμακα και ακτινοθεραπεία. Μπορείτε να ρωτήσετε αν το περιστατικό σας έχει συζητηθεί ή πότε πρόκειται να συζητηθεί.
Ερωτήσεις που αξίζει να κάνετε
Γράψτε τις ερωτήσεις σας πριν από το ραντεβού και βάλτε πρώτες τις δύο ή τρεις που σας απασχολούν περισσότερο. Δεν χρειάζεται να τις κάνετε όλες την πρώτη φορά.
Για τη διάγνωση
- Ποιος ακριβώς είναι ο τύπος του όγκου και σε ποιο στάδιο βρίσκεται;
- Χρειάζονται άλλες εξετάσεις πριν αποφασιστεί η θεραπεία; Ποιες και γιατί;
- Έχει γίνει ή χρειάζεται μοριακός έλεγχος του όγκου;
- Χρειάζεται γενετικός έλεγχος για εμένα ή για την οικογένειά μου;
Για τη θεραπεία
- Ποιες είναι οι επιλογές μου, ποια προτείνετε και για ποιο λόγο;
- Ποιος είναι ο στόχος της θεραπείας στη δική μου περίπτωση;
- Πόσο σύντομα πρέπει να ξεκινήσει;
- Πώς και πού χορηγείται, και πόσο διαρκεί;
- Ποιες ανεπιθύμητες ενέργειες είναι πιθανές και για ποιες πρέπει να επικοινωνήσω αμέσως;
- Πώς θα ξέρουμε αν η θεραπεία αποδίδει;
- Υπάρχει κλινική μελέτη που θα μπορούσε να με αφορά;
Για την καθημερινότητα
- Θα μπορώ να εργάζομαι και να οδηγώ;
- Χρειάζεται να αλλάξω κάτι στη διατροφή μου ή στα φάρμακα που ήδη παίρνω;
- Με ποιον επικοινωνώ αν προκύψει πρόβλημα εκτός ωραρίου;
Η ερώτηση για δεύτερη γνώμη είναι θεμιτή και δεν θίγει κανέναν γιατρό. Αν τη χρειάζεστε, ζητήστε την ανοιχτά.
Πώς να κρατήσετε σημειώσεις
Ένα τετράδιο που θα χρησιμοποιείτε μόνο γι’ αυτόν τον σκοπό είναι πιο πρακτικό από σκόρπια χαρτιά. Σημειώστε την ημερομηνία, τη διάγνωση όπως ακριβώς τη διατύπωσε ο γιατρός, τα ονόματα των φαρμάκων και τα επόμενα βήματα με τις ημερομηνίες τους. Αν ακούσετε έναν όρο που δεν καταλαβαίνετε, ζητήστε να σας τον γράψει.
Πριν φύγετε, επαναλάβετε με δικά σας λόγια τι καταλάβατε. Έτσι φαίνεται αμέσως αν κάτι έχει μείνει ασαφές. Ρωτήστε επίσης ποιες πηγές ενημέρωσης θεωρεί αξιόπιστες ο γιατρός σας, ώστε να μη διαβάζετε στο διαδίκτυο πληροφορίες που δεν αφορούν τη δική σας περίπτωση.
Τι ακολουθεί μετά την πρώτη επίσκεψη
Η θεραπεία σπάνια ξεκινά την ίδια μέρα. Συνήθως ζητούνται συμπληρωματικές εξετάσεις: απεικονίσεις για τη σταδιοποίηση, αιματολογικός έλεγχος, μερικές φορές νέα βιοψία ή μοριακός έλεγχος, και έλεγχος της καρδιάς πριν από ορισμένα φάρμακα. Το περιστατικό συζητείται στο ογκολογικό συμβούλιο και σε επόμενο ραντεβού σας παρουσιάζεται το θεραπευτικό πλάνο.
Ρωτήστε πόσο χρόνο αναμένεται να πάρουν αυτά τα βήματα. Στους περισσότερους όγκους, ο χρόνος που χρειάζεται για πλήρη διερεύνηση δεν επηρεάζει την πορεία της νόσου, ενώ μια θεραπεία που ξεκινά με ελλιπή στοιχεία μπορεί να χρειαστεί να αναθεωρηθεί. Ο γιατρός σας θα σας πει αν στη δική σας περίπτωση υπάρχει λόγος να επισπευσθούν οι εξετάσεις.
Αν στο μεταξύ εμφανιστεί νέο σύμπτωμα, όπως πυρετός, έντονος πόνος, δύσπνοια ή αιμορραγία, επικοινωνήστε χωρίς να περιμένετε το επόμενο ραντεβού.
